Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm (Văn lớp 10).

Bài làm

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiệu là Bạch Vân Cư Sĩ là người có học vấn uyên thâm, cốt cách thanh cao. Ông là nhà thơ lớn của dân tộc, để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ với tập thơ chữ Hán “Bạch Vân am thi tập” khoảng 700 bài và tập thơ chữ Nôm “Bạch Vân quốc ngữ thi” khoảng trên 170 bài. “Nhàn” là bài thơ Nôm tiêu biểu của ông.

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú đường luật với cấu trúc khai- thừa- luận- kết. Toàn bộ tác phẩm là lời tâm sự thâm trầm, sâu sắc, khẳng định một quan niệm nhân sinh của tác giả. Hai câu đề đã mở ra cuộc sống cùng với cách sinh hoạt của một lão nông thực thụ nơi thôn dã.

“Một mai một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Những vật dụng như mai, cuốc để đào đất, cần để câu cá đều là những bật dụng cần thiết trong lao động nhưng nhà thơ chỉ cần mỗi loại một cái, như vậy là đủ rồi. Chúng ta có thể hình dung ra một lão nông đang ung dung, tự tại làm những công việc mà mình thích, không vướng vào vòng danh lợi chốn quan trường. Một cuộc sống lao động thích thú như vậy cũng đáng để ao ước ở đời. Dù người kia người ta có bao nhiêu danh lợi, bon chen chốn vinh hoa phú quý thì nhà thơ vẫn kiên định với sự lựa chọn của mình. Dù cho ai có vui thú nào ông cũng mặc, ông cứ “thơ thẩn” với cuộc sống của mình, với những thú vui tao nhã.

Nhàn - Nguyễn Bỉnh Khiêm

Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm

Ý nghĩa của nhan đề đã được làm sáng tỏ ở hai câu thực:

“Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao”

!-->

Quan niệm dại, khôn của Nguyễn Bỉnh Khiêm thật khác đời và khác người. Ông tự nhận mình là dại và nhường phần khôn cho người khác. Ở đời có ai không ham danh lợi, phú quý nhưng Nguyễn Bỉnh Khiêm đã nhận ra được những lọc lừa, thủ đoạn chốn quan trường nên ông lánh đục về trong. Nơi vắng vẻ là nơi yên tĩnh, không vướng bận thế sự. Chốn lao xao là nơi con người tranh giành nhau địa vị, chức tước, tiền tài, của cải. Tuy dại nhưng lại là khôn, đó là cái khôn của người có khả năng nhìn thấu được mọi việc. Chọn cho mình một lối sống và quan niệm về cuộc đời khác số đông cũng phần nào thể hiện bản lĩnh, trí tuệ của tác giả. Ông không sống cuộc sống chạy theo thói đua tranh giành giật, chuyện được mất thường xuyên xảy ra không báo trước. Ông sống theo cách riêng của mình, theo những gì mình cho là cần thiết.

Cuộc sống sinh hoạt ấy giản dị mà thanh cao, thoát tục với những sản vật măng trúc, giá của mỗi mùa.

“Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Nhịp sống cứ thong thả mà bình yên, hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ. Mỗi mùa xuân, hạ, thu, đông lại có những thực phẩm, sản vật khác nhau nhưng đó là những thứ có sẵn trong tự nhiên có thể dễ dàng lấy được. Tác giả nhắc tới chuyện ăn, chuyện tắm một cách hết sức đời thường, bộc lộ một cuộc sống giản dị, đạm bạc.

Tác giả đã lấy điển tích Thuần Vu Thần say đến lú lẫn, nằm mê man dưới gốc cây hòa mà ngỡ tưởng mình đang ở nước Hòe An, được hưởng công danh phú quý, tỉnh dậy thì hóa ra đó là giấc mộng, dưới cành hòe phía nam chỉ có tổ kiến mà thôi để làm bài học cho chính mình và cho người đời.

“Rượu, đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiệm bao”

Chất men của rượu có thể khiến con người ta ngây ngất, say xỉn đến lú lẫn không phân biệt được ảo mộng và thực tại. Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng sẽ uống rượu nhưng ông luôn giữ được tinh thần tỉnh táo, tỉnh táo để tránh xa mọi sự cám dỗ của công danh phú quý.

Phép đối và cách ngắt nhịp của bài thơ đã tạo nên nhiều ấn tượng cho bạn đọc. Bài thơ như một lời tâm sự sâu sắc, khẳng định quan niệm sống nhàn là hòa hợp với tự nhiên, giữ cốt cách thanh cao, vượt lên trên danh lợi của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đồng thời cũng là bài học cho chúng ta về cách nhìn nhận hiện thực để chọn cho mình một cách sống đẹp, sống hợp lí.

Từ khóa tìm kiếm:

  • van mau tap lam van so 1 lop 10 (3)
  • phan tich bai tho nhan cua nguyen binh khiem (3)
  • em hãy phân tích bài thơ nhàn ngữ văn 10 (2)
  • lam bai van lop 10 (2)
  • tap lam van hay nhat lop 10 (2)
  • vam nhan bai tho nhan (1)
  • văn mẫu Lớp 10 tập 1 (1)
  • bài văn mẫuv BVS2v ngữb vănv 10 (1)
  • văn nghị luận xã hội về tình thương lớp 10 (1)
  • văn phân tích (1)
LIKE VĂN MẪU TRÊN FACEBOOK ĐỂ THEO DÕI CÁC BÀI VĂN NHÉ!

Bài liên quan

Comments are closed.